De Perseïden meteorenzwerm

De Perseïden meteorenzwerm

08 Aug 2017 Waarnemen , door Patrick Jaecques 0 Reacties

In heel wat kranten staat geschreven dat men in de nacht van 12 op 13 augustus meteoren kan waarnemen. Dat klopt echter niet helemaal. Want de meteoren van deze specifieke zwerm, genaamd de Perseïden omdat ze schijnbaar uit de richting van het sterrenbeeld Perseus komen (het zogenaamde radiant), kan men lang voor als na deze datum reeds opmerken. De betreffende datum is enkel het moment waarop de activiteit het grootst is. Het zogenaamde maximum.


Wat zijn meteoren eigenlijk ?


Meteoren zijn stofdeeltjes achtergelaten door (voornamelijk) kometen. In het geval van de Perseïden meteoren betreft het de komeet Swift-Tuttle. Kortom, we vliegen als het ware door de achtergelaten stofstaart van een komeet !


Meteoren zijn doorgaans kleiner dan een zandkorrel maar kunnen af en toe ook een pak groter zijn. Denk maar aan de Tjeljabinsk meteoriet die op 15 februari 2013 als vuurbal ontplofde boven het Russische Oeralgebied en door heel wat dashcams werd vastgelegd.


We kunnen een meteoor zien doordat deze op ongeveer 100 km hoogte met hoge snelheid in aanraking komt met de atmosfeer. De wrijvingskrachten die hierdoor ontstaan zijn voldoende hoog om het stofdeeltje te verdampen. Waardoor wij een lichtend spoor aan de hemel opmerken. Als het stofdeeltje groter is dan ongeveer een erwt dan kan deze veranderen in een zogenaamde vuurbol (of bolide). Een eerder zeldzaam maar bijzonder spectaculair fenomeen !


Wanneer kan je het best meteoren bekijken ?


Meteoren kan je het hele jaar door waarnemen. Want naast de Perseïdenzwerm zijn er nog heel wat andere zwermen. De Perseïden zijn vooral bekend omdat de meeste mensen meteoren van deze zwerm zien. Omdat men nu eenmaal tijdens de zomermaanden langer buiten vertoefd. En omdat de Perseïdenzwerm behoorlijk actief is. De kans is dus groot dat je in de maand augustus een Perseïde ziet.


In totaal zijn er zo'n zestien meteorenzwermen. Van de bekende Perseïden, de heldere Leoniden tot de vaak moeilijk herkenbare Iota Draconiden. Elke zwerm heeft daarbij z'n eigen karakterestieken. Sommige meteoren van bepaalde zwermen zijn helder, traag of net heel snel. Het is dan ook leuk zich hierin wat te verdiepen als waarnemer.


Daar meteoren stofdeeltjes zijn kan het echter ook gebeuren dat deze niet van een zwerm, of beter een komeetstaart, afkomstig zijn. Kortom, van kosmische oorsprong zijn. Want het heelal zit vol met stof en gas. Deze meteoren, die niet van een gekende zwerm afkomstig zijn, noemt men dan ook een sporadische meteoren.


Wat is het verschil tussen een meteoor en een vallende ster ?


Er is geen verschil ! Een vallende ster is een meteoor en omgekeerd. Sterrenkundigen gebruiken echter de term vallende ster niet doordat het geen ster is die valt maar, zoals u ondertussen weet, een stofdeeltje. Sterren zijn vele malen groter dan de Aarde en kunnen dus niet op ons vallen. De term vallende ster komt uit de oudheid toen men dacht dat sterren licht waren afkomstig uit barsten in het glazen firmament. Ondertussen weten we wel beter...


Waar en wanneer kijken we het best ?


Elk jaar wordt er een theoretische voorspelling gemaakt gebaseerd op eerdere waarnemingen. De voorspellingen voor dit jaar wijzen op een piek rond 02.00 uur in de nacht van 12 op 13 augustus. Tijdens deze piek verwacht men een 85 tal perseïden, of vallende sterren, per uur. Echter, door de storende fel verlichte Maan (65%) zal dit aantal een pak lager liggen.


Het radiant van de Perseïden meteorenzwerm ligt ietwat bovenaan het sterrenbeeld Perseus. De leek herkent echter sneller het daarboven gelegen sterrenbeeld Cassiopea dat de vorm van de letter W heeft. Men dient zich echter niet blind te staren op het sterrenbeeld maar ruim in de nabijheid te kijken. Het is dus voldoende dat men in de goede richting kijkt. Op het onderstaande kaartje krijgt u een alvast visuele indruk (Bron: Sky&Telescope magazine).



Wat heb ik nodig om meteoren waar te nemen ?


In tegenstelling tot wat soms beweerd wordt (in bepaalde kranten) heeft men geen telescoop of binoculair nodig om meteoren waar te nemen. Integendeel, het lukt zelfs niet met zulke instrumenten omdat je gewoon niet weet waar een meteoor zal opduiken. Alles wat je nodig hebt zijn je ogen en een ietwat verduisderde omgeving. Ga dus vooral niet naast een lantarenpaal zitten !


Elke meteorenzwerm heeft een specifieke lokactie waaruit deze schijnbaar lijkt te komen. Meteorenzwermen worden dan ook genoemd naar deze locatie wat meestal een sterrenbeeld is. Zo komen de Perseïden meteoren schijnbaar uit het sterrenbeeld Perseus. En de Leoniden uit het sterrenbeeld Leo. Ik gebruik dan ook bewust de term schijnbaar omdat meteoren niet echt uit het sterrenbeeld afkomstig zijn. Enkel uit de richting ervan lijken te komen.


Bij elke meteorenzwerm is het aangewezen om reeds enkele dagen voor het maximum waar te nemen. Zo weet u meteen in welke richting u dient te kijken en ziet u ook een evolutie in het aantal meteoren. Zo ontdekt u ook het verschil tussen een meteoor van de bewuste meteorenzwerm of een sporadische. En wordt u een betere waarnemer.


Ondanks het feit dat het zomer is wanneer de Perseïdenzwerm actief is raad ik aan om warm gekleed waar te nemen. Ten eerste omdat het frisser kan zijn dan men verwacht, men doorgaans stil op of nabij de grond ligt en men sneller koud krijgt wanneer men moe wordt. Vergeet dus die trui, jas of slaapzak niet !


Meteoren bekijk je het best vanuit een ligzetel. Men ligt dan comfortabel en het is eenvoudiger om langdurig omhoog te kijken. Om warm te blijven is koffie, thee, soep of warme chocomelk ideaal. Het mag dan romantisch zijn om een glas wijn te delen met je partner terwijl je staat te turen naar meteoren maar het zorgt in de praktijk dat je sneller koud krijgt. 


Dat een donkere omgeving beter is dan een fel verlichte straat om te waarnemen spreekt vanzelf. Het helpt echter ook om langer dan pakweg een kwartier waar te nemen omdat onze ogen minstens een half uur nodig hebben om zich optimaal aan te passen aan de duisternis. Kortom, wanneer je ergens aan het waarnemen bent en er komt een voertuig naar u toe gereden zorg dan dat u eerst en vooral niet in de weg staat van dit voertuig en kijk vooral niet naar de felle lampen. Want telkens u dit doet bent u uw nachtzicht (voor een half uur) kwijt !


Kortom, probeer het eens uit. Alleen of met vrienden. Maar altijd goed voorbereid. Installeer desnoods een app op uw
smartphone om de sterrenbeelden te herkennen. Of voor gezellige achtergrondmuziek. En geniet ten volle van dit hemelse vuurwerk...

2e Hands - 25 cm Skywatcher Quattro F4 (carbon)

25 Skywatcher Quattro F4 (carbon) in perfecte staat. Ideaal als astrograaf. Bijzonder licht en past gemakkelijk op een EQ6 montering. Inclusief Losmandy type zwaluwstaart, Startravel 80/500 guidescope en robuste 1/10 focuser die wat gewaciht aan kan. Enkele opnames kan men hier terugvinden :

http://astrosurf.be/M27-03L.html
http://astrosurf.be/NGC6960-01.html

Verkoopprijs - 700,00 euro
Aankoopprijs - 1249,00 euro

E-mail - Ldebeck@telenet.be

2e Hands - 20" f/5 Obsession Dobson

Complete telescoop met feather touch inclusief Argo Navis, Stellarcat, Ribstop nylon lightshroud, Telrad, dew heater, tegengewicht kit, Cattail Stark with cable management, 2" Barlow laser collimator en energiebevoorrading. Vraagprijs 8.600 euro (of degelijk voorstel). E-mail: blabbi@telenet.be

Meer informatie

Zie : www.obsessiontelescopes.com/telescopes/20/index.php
Zie : www.obsessiontelescopes.com/learning_center/dew_heater_installation/
Zie : www.obsessiontelescopes.com/accessories/focusers/index.php
Zie : www.obsessiontelescopes.com/accessories/ArgoNavis/index.php
Zie : www.stellarcat.com/Pages/optionsaccess.html

2e hands - Bresser Lyra 70/900

De Bresser Lyra is (ouder model), wat ons alvast betreft, de ideale telescoop voor jongeren die geïnteresseerd zijn in sterrenkunde. Dit wegens z'n eenvoudige bediening en complete uitrusting. Bijzonder geschikt voor het waarnemen van objecten binnen het zonnestelsel zoals de Maan, planeten zoals venus, mars, jupiter en saturnus alsook de helderste kometen. Maar ook enkele heldere Messier objecten kunnen reeds waargenomen worden. Diameter: 70 mm. Brandpuntsafstand: 900 mm. Vergroting: 36 tot 675 maal. Inclusief optische zoeker. Montering: EQ-Sky. 2 x 1,25" oculairs type Kellner 4, 9 en 25 mm. 3 X Barlowlens. Maanfilter, smartphone houder en zenitspiegel.


Verkoopprijs - 65,00 euro

Aankoopprijs - 199,99 euro

E-mail - dirk_verbeken@hotmail.com

2e hands - Omegon koffer met oculairs / filters

Deze kleine koffer herbergt een zeer handige set oculairs en filters speciaal ontwikkelt voor de beginnende amateurastronoom. Meestal staat men er niet bij stil, tijdens de aankoop van een eerste telescoop, dat je zonder een set oculairs niet echt goed aan de slag kan. En gebruikt men vaak die ene meegeleverde oculair. Waardoor je uiteindelijk slechts een fractie van het potentieel van je telescoop gebruikt. Deze set herbergt een breed gamma aan oculairs en filters. Niet van de bovenste plank, optisch gezien, maar meer dan voldoende voor de beginnende amateurastronoom. Handig en vooral zeer budgetvriendelijk !

Deze set bevat :

1 x Plössl oculair 4 mm
1 x Plössl oculair 6 mm
1 x Plössl oculair 32 mm
1 x Plössl oculair 12.5 mm
1 x Barlow lens 2 x
1 x Filter nr. 56 - Groen
1 x Filter nr. 23 - Rood
1 x Filter nr. 21 - Oranje
1 x Filter nr. 12 - Geel
1 x Filter nr. 82 - Blauw
1 x Polarisatiefilter
1 x Crystal view maanfilter

De 1.25" Plössl oculairs komen in verschillende afmetingen. Zodoende u in en uit kan 'zoomen' op uw gekozen hemelse object. Hoe groter het getal op de oculair, hoe breder het zicht en hoe minder u het object uitvergroot. Hoe kleiner het getal, hoe groter u dus uitvergroot. De oculairs zijn meer dan degelijk. En uitgevoerd met een donkere binnenzijde om reflecties tegen te gaan. Ook zijn de lenzen van diverse 'coatings' voorzien. Om een optimaal contrast te garanderen. Het 32 mm oculair is dan ook zeer handig om het object te vinden door je telescoop, om dat verder uit te vergoten gebruik makend van een steeds kleine oculair.

De filters kunnen gewoon op de oculairs geschroefd worden. Telkens één per oculair. Elke filter heeft zo z'n specificaties. En zorgt dat het ene kleur meer of minder wordt doorgelaten. Ervaring leert welke de beste is voor welk object. Een rode filter is bijvoorbeeld handig voor het wegfilteren van de blauwe lucht bij het waarnemen van de binnenplaneten Mercurius of Venus. Omdat je deze over dag of tijdens de schemering dient waar te nemen. Probeer het eens uit !

De Barlow lens plaatst u tussen telescoop en het oculair. En zorgt voor een bijkomende vergroting. Let wel dat dit ook zo z'n nadelen heeft. Zijnde dat u lichtkracht verliest. In de meeste gevallen, zeker bij lichtzwakke objecten, is dit een nadeel. Bij heldere objecten zoals de Maan en de planeten Jupiter en Saturnus is dit net een voordeel. Deze koffer meet 80 x 150 x 260 mm en weegt 1.25 kg. Ideaal voor beginnende amateurastronomen !

Verkoopprijs - 100,00 euro
Aankoopprijs - 189,99 euro

E-mail - dirk_verbeken@hotmail.com

Samenwerking met André Kuipers

Fontaine Uitgevers, waarvan hun wetenschappelijke boeken ook door ons worden verdeeld, is bijzonder trots te melden dat ze een exclusieve samenwerking aangaan met astronaut André Kuipers. Het contract hiervoor is vandaag getekend.

De samenwerking zal resulteren in een compleet boekenprogramma voor jong en oud met als bovenliggende thema’s ruimtevaart, wetenschap en techniek.
De eerste specials verschijnen half mei en richten zich op kinderen in de leeftijd van 3 tot 12 jaar. In september zal bovendien het derde prentenboek verschijnen in de reeks belevenissen van André het astronautje met de titel André het astronautje – terug naar de aarde.

    Uitgever Martin Fontijn over deze samenwerking: ‘André Kuipers is een goede bekende van onze uitgeverij, sinds wij met succes het boek Missie Delta uitbrachten. Dit was het beeldverslag over Andrés eerste ruimtereis naar het ruimtestation ISS in 2004. Vanaf dat moment kwamen wij André regelmatig tegen tijdens evenementen en boekpresentaties en het was onze stille hoop om opnieuw een mooi boek met hem te maken. Dat we nu met André een heel boekenprogramma aan het inrichten zijn, als onderdeel van ons kind- en jeugdboekenfonds, stemt ons heel gelukkig! Hier doe je het als uitgever voor: de wereld net een beetje mooier maken met boeken zoals deze!’

    André Kuipers: ‘Er valt nog zo veel te vertellen over ruimtevaart, wetenschap en techniek. Mooie avonturen te over! Ik vind het prachtig dat Fontaine Uitgevers deze onderwerpen met ons team in verrassende boekvormen gaat vatten. We zijn van plan de komende jaren iedereen, van jong tot oud, te enthousiasmeren voor ruimtevaart en onderwerpen als duurzaamheid op een leuke manier onder de aandacht te brengen!’

André Kuipers had als kind één grote wens: de ruimte in gaan. In 2004 was het zover: André maakte zijn eerste ruimtereis. Eind 2011 werd hij opnieuw gelanceerd om meer dan zes maanden te gaan wonen en werken in het internationale ruimtestation ISS. Tijdens deze lange missie bedacht hij André het astronautje, het eerste boek dat in de ruimte is geschreven.

Maanfotografie met een smartphone

In tegenstelling tot wat men vaak denkt heeft men, als amateursterrenkundige, geen dure accessoires nodig voor het vastleggen van de Maan. Wie namelijk over een smartphone beschikt kan namelijk reeds z'n eerste stappen in de astrofotografie zetten...

Vanzelfsprekend is een telescoop een must. En hoe groter, hoe beter. Echter, het lukt reeds met een eenvoudige 70 mm refractor. Dus zowat iedereen moet dit experiment op z'n minst één keer proberen !

Voor het vastleggen van de Maan hebt u dus een telescoop, een smartphone en een zogenaamde smartphone-adapter nodig. Hiervan bestaan verschillende merken en het komt erop aan goed te kijken dat uw smartphone hierin past. Niet alleen qua afmetingen maar ook om toe te zien dat de knoppen van uw smartphone niet tegen de klemmen van de adapter aan drukken.

Enkele degelijke adapters zijn

- Omegon smartphone adapter
- Bresser universele smartphone adapter
- SteadyPic universal smartphone telescope photo adapter

De smartphone-adapter plaatst men op de oculairhouder van uw telescoop. Doorgaans is de adapter voorzien voor een opening van 1.25". Een adapter met 2" is eerder zeldzaam. De adapter kan men meestal vast schroeven en / of klikken. Zorg dat dit goed gebeurd. Tenslotte dient uw smartphone veilig in de adapter geborgen te worden.

We raden aan om eerst gebruik te maken van een 26 of 12,5 mm oculair waarbij u, al naar gelang de grootte van de telescoop, de Maan volledig in beeld krijgt. Plaats de smartphone-adapter samen met uw smartphone op de oculairhouder en zorg dat de camera mooi boven het oculair geplaatst wordt. Hoe dichter bij het oculair hoe beter dus vergeet niet om de oogschelp te verwijderen of in te klappen. Daarnaast is het handig dat u uw foto (of video) functie van uw smartphone reeds aan zet bij de montage van de smartphone-adapter. Zo ziet u letterlijk wat u doet. En ziedaar ! De Maan verschijnt op uw smartphone !

Al naar gelang de fotografische mogelijkheden van uw smartphone dient u uw instellingen te wijzigen. Probeer voornamelijk wat te 'spelen' met de belichtingstijden (indien mogelijk). Speciale filters, kleuren en dergelijke kan u altijd nog achteraf toevoegen. Het belangrijkste is dat u eerst een scherpe foto neemt !



Tip ! De atmosfeer is constant in beweging. Dit betekent dat de Maan, maar ook elk ander hemels object, het ene moment wazig te zien is afgewisseld door heldere momenten. Of omgekeerd. Neem dus meerdere foto's. Ook al denk je dat het beeld scherp staat, je ziet het uiteindelijk pas echt goed op het scherm van uw desktop !

Uw waarnemingslocatie speelt ook een belangrijke rol. Niet alleen dient deze zo donker mogelijk te zijn maar ook mijd u best plaatselijke warmtebronnen. Deze warmtebronnen, zoals een voet- of fietspad waar gans de dag de Zon op heeft geschenen, is vaak zo'n storende bron. Waar men in de meeste gevallen ook niet aan denkt. Zo warmen deze de lucht tot op enkele meters hoogte op waarbij turbulentie ontstaat. En uw fotografische avonturen verknoeien. Iets om mee rekening te houden ! Alvast veel succes en stuur ons uw opnames gerust door...

Skywatcher EQ6-R

Skywatcher EQ6-R

30 Jan 2017 Productvoorstelling , door Patrick Jaecques Skywatcher , EQ6-R , montering , Reacties

Op 15 februari stelt Skywatcher z'n vernieuwde EQ6 montering voor. De computergestuurde EQ6-R Pro Synscan is de opvolger van de bij astrofotografen zo geliefde EQ6 GOTO montering. Alhoewel de gehele montering onder handen is genomen, en aldus zowel een mechanische als esthetische 'update' heeft gekregen, stellen we vast dat de twee grootste en / of belangrijkste veranderingen in vergelijking met de EQ6 het groter draagvermogen zijn en het gebruik van een stille en verfijnde riemaandrijving. Enkele optimalisaties :

- PPEC aandrijving met periodieke correctie.
- Maximale nuttige draaglast van maar liefst 20 kg.
- SkyScan handbediening met 42.000 sterrenkundige objecten.
- Ingebouwde 'Snap' aansluiting voor verbeterde camera controle.
- Riemaandrijving voor een minimale 'backlash' en stille aandrijving.
- Handgreep wat het dragen, en opstellen, flink vergemakkelijkt.
- Verbeterde poolhoogte-instelling met groter bereik (en geïntegreerde poolzoeker).

Technische gegevens

Gewicht: 17,3 kg.
Maximale draaglast: 20 kg.
Tegengewicht: 2 x 5 kg.
Instelbare poolhoogte: 5° - 65°.

Apollo VII - XVII fotoboek

Apollo VII - XVII fotoboek

13 Jan 2017 Productvoorstelling , door Patrick Jaecques Reacties

‘Apollo VII – XVII: A collection of photographs taken by NASA’s Apolloprogram astronauts 1968 – 1972’ is een binnenkort te verschijnen boek dat terugkijkt op de iconische foto’s van de Apollo astronauten, gemaakt tussen 1968 en 1972. Het boek bevat een inleidend essay van Apollo 7 astronaut Walt Cunningham, waarin hij zijn herinneringen en verhalen deelt over de begindagen van ruimtefotografe. Fotografie heeft een cruciale rol gekregen in het vastleggen van historische feiten in onze geschiedenis. The hoogtijdagen van ruimteonderzoek is zo een ongeëvenaarde mijlpaal. Door het lef en talent van een hele specifeke groep ‘kunstenaars’, de Apollo astronauten, is de wereld een waanzinnige reeks ontroerende en onmiddelijk herkenbare foto’s rijker. De foto’s hebben zelfs een grote invloed gehad op de manier waarop de mensheid zichzelf ziet, levend op deze planeet en in relatie tot de zon en de sterren. Voor het eerst worden 225 van deze foto’s geprint in een groot formaat kofetafelboek, tot leven gebracht door de kleuren van de originele 70mm flm te herstellen. Veel van de meest bekende foto’s zullen in dit boek terug te vinden zijn, maar wat dit boek uniek maakt ten opzichte van andere Apollo fotografe boeken, is dat de foto’s niet geselecteerd zijn op basis van hun wetenschappelijke of historische signifcantie, maar puur en alleen op hun fotografsche en kunstzinnige waarde. Daardoor zijn een groot gedeelte van deze foto’s nog nooit eerder op papier gedrukt. Het boek bevat ook een uniek en exclusief inleidend essay geschreven door Apollo 7 astronaut Walt Cunningham, één van de drie eerst astronauten die heeft gevlogen in NASA’s Apollo programma. In zijn voorwoord verteld hij over de baanbrekende tests en experimenten die hij heeft doorlopen met de Hasselblad camera die hij aan boord had meegekregen. Juist zijn inspanningen hebben de basis gelegd voor de foto’s van zijn mede Apollo astronauten, zoals de wereldberoemde ‘Earthrise’ van William Anders, de ‘Blue Marble’ van Jack Schmitt en de bekende eerste voetstap op de maan ooit door Neil Armstrong. Het is de eerste keer dat Cunningham zijn verhalen over dit onderwerp vastlegt in een boek. Het 320 pagina’s tellende kofetafelboek is 30 x 30 cm groot en weegt ruim 3kg. Het bevat 225 groot formaat foto’s, het essay van Walt Cunningham en een hoofdstuk met achtergrond informatie over het materiaal, de training en de technieken die door de astronauten werden gebruikt om deze prachtige foto’s terug te brengen naar de aarde. Apollo VII – XVII is een initiatief van vier Art Directors en Copywriters die werken bij een creatief bureau in Amsterdam. Sinds klein af aan geïntrigeerd door ruimtefotografe, zoeken zij al jaren naar een hoge kwaliteit kofetafelboek waarin deze foto’s echt tot hun recht komen. Gedreven door frustratie hebben zij uiteindelijk besloten het heft in eigen handen te nemen. De fnanciering van het boek is tot stand gekomen door middel van het Kickstarter crowdfundingplatform, waarna het volledige bedrag tot de laatste cent aan toe geïnvesteerd is in de kwaliteit van het boek. Een kleine oplage is zojuist geprint. En voor beperkte tijd beschikbaar bij ons ...

Opblaasbare planeten

Opblaasbare planeten

09 Jan 2017 Productvoorstelling , door Patrick Jaecques Reacties

Musea's, planetaria's, sterrenwachten of organisatoren van sterrenkundige en / of ruimtevaartgerichte evenementen zijn steeds op zoek naar unieke 'eye-catchers'. Deze zijn echter vaak moeilijk te vinden. Of zijn bijzonder duur wegens de hoge transport- en / of invoerrechten. Daarom hebben we een eigen reeks unieke opblaasbare globes ontworpen, en laten fabriceren, met oog voor detail, kwaliteit en duurzaamheid. Daarenboven voldoendoen ze aan de hoogste eisen rond brandveiligheid. En zijn ze in Europa vervaardigd ! De beschikbare globes zijn van de planeten Mercurius, Venus, Aarde (+ Maan), Mars, Jupiter, Saturnus en Uranus. De Zon hebben we bewust vermeden omdat deze moeilijk op schaal toegepast kan worden. Indien men een specifiek model wenst kan deze eventueel vervaardigd worden. De globes zijn allen vervaardigd in stevig en slijtvast Mehler kunststof en de bedrukking is in hoogglas voorzien. Elke globe wordt geleverd in een gemakkelijke transporttas en komt met twee jaar garantie. Het opblazen van een globe dient te gebeuren door middel van een speciale 'blower' (niet inbegrepen). De levertermijn ligt doorgaans rond één maand.

Onderdelen 1 tot 10 van totaal 25

  1. 1
  2. 2
  3. 3